Met de eerste United*-tafel op het Schoon Verdiep van het Antwerpse stadhuis hebben we onze campagne in aanloop naar IDAHOT officieel op gang getrokken. Aan tafel: beleid, onderzoek, onderwijs en studenten. De centrale vraag: hoe maken we van inclusie meer dan een symbool?
Van 4 mei tot 20 mei 2026 bundelen we samen met Universiteit Antwerpen, AP Hogeschool, KdG Hogeschool, Antwerp Maritime Academy en stad Antwerpen opnieuw de krachten voor United*. Met vlaggen op campus en in de stad, een gevarieerd activiteitenprogramma en een reizende gesprekstafel willen we samen een duidelijk signaal geven: in Antwerpen moet iedereen zichzelf kunnen zijn.
Een tafel in het hart van de Antwerpse democratie
Dat de aftrap van de campagne plaatsvond in het Antwerpse stadhuis, was geen toeval. Volgens schepen van Gelijke Kansen Lien Van de Kelder is het net nu belangrijk om ook de democratische dimensie van de thematiek zichtbaar te maken.
Ze verwees daarbij ook naar de internationale context, waar verworven rechten opnieuw onder druk staan. Het gesprek aan tafel maakte meteen duidelijk dat United* niet wordt opgevat als een vrijblijvende sensibiliseringscampagne, maar als een antwoord op een klimaat waarin LGBTQIA+-rechten steeds vaker worden aangevallen of gerelativeerd.
Ook Herman Van Goethem, voorzitter van AUHA, benadrukte dat punt. Hij plaatste de campagne nadrukkelijk in een bredere historische lijn: de rechten waar vandaag soms als vanzelfsprekend naar wordt gekeken, zijn nog bijzonder jong.
Volgens Van Goethem onderschatten we vaak hoe dichtbij die geschiedenis nog ligt. Net daarom hebben kennisinstellingen volgens hem een belangrijke verantwoordelijkheid: niet alleen opleiden en onderzoeken, maar ook actief ruimte maken voor een samenleving waarin verschillen niet worden weggegomd, maar erkend en gedragen.
Geen vanzelfsprekende vooruitgang
Tijdens het gesprek werd meermaals benadrukt dat vooruitgang niet lineair verloopt. Dat was ook de insteek van Emma Verhoeven, postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit Antwerpen, gespecialiseerd in journalistiek, inclusie en LGBTQ+-representatie.
Verhoeven wees erop dat acceptatie vandaag vaak selectief is: sommige vormen van queer-zijn zijn stilaan opgenomen in een dominant maatschappelijk kader, terwijl andere groepen nog altijd veel minder zichtbaar zijn en dus ook kwetsbaarder blijven.
Vooral mensen die zich situeren in de minder zichtbare delen van de LGBTQIA+-gemeenschap, zoals transgender, non-binaire en intersekse personen, dreigen volgens haar opnieuw uit beeld te verdwijnen.
Verhoeven verwees in dat verband ook naar de recente Humo-jongerenenquête, waaruit blijkt dat de tolerantie tegenover LGBTQ+-personen bij jongeren niet zomaar vanzelf toeneemt. Zulke cijfers tonen volgens haar dat instellingen alert moeten blijven: zichtbaarheid alleen volstaat niet, en inclusie stopt vaak waar het ongemakkelijk wordt.
Van vlag tot hefboom
Dat de United*-vlaggen opnieuw zichtbaar zijn op de campussen en in de stad, was in het gesprek meer dan een esthetisch detail. Voor Herman Van Goethem is die vlag een zichtbaar symbool van een bredere institutionele identiteit.
De vlag staat volgens hem niet alleen voor gender- of gelijkekansenbeleid, maar voor een bredere visie op onderwijs, onderzoek en maatschappelijke rol. In een associatie van meer dan 50.000 studenten en meer dan 10.000 personeelsleden kan een campagne als deze een echte hefboomfunctie krijgen.
Daarmee kwam ook een van de kernboodschappen van de middag bovendrijven: wat vandaag op campus gebeurt, heeft impact ver buiten de campusmuren. Studenten nemen die ervaringen mee naar hun werk, hun families, hun internationale netwerken en de samenleving waarin ze later terechtkomen.
Een internationale blik, ook op zee
Dat die internationale dimensie niet abstract is, bleek uit de bijdrage van Geert Potters van de Antwerp Maritime Academy. Vanuit een maritieme context, waar leven en werken zich afspelen in kleine, sterk hiërarchische en internationale gemeenschappen, legde hij uit hoe gelijkwaardigheid en samenwerking vaak letterlijk een kwestie van veiligheid zijn.
Zijn beeld van de passanten (de rangtekens op maritieme uniformen) werd tijdens het gesprek een metafoor voor een gedeeld systeem waarin iedereen zijn rol opneemt, ongeacht afkomst of achtergrond.
Tegelijk maakte zijn tussenkomst ook duidelijk dat inclusie in zo’n context niet vanzelfsprekend is. Vrouwen blijven wereldwijd sterk ondervertegenwoordigd in de scheepvaart, en ook op dat vlak ligt er voor instellingen werk om een meer inclusieve cultuur verder uit te bouwen.
Studenten willen meer dan symboliek
Waar beleid en onderzoek de grote lijnen uittekenden, zorgden Jef Geuens en Merel Tuteleers voor de vertaling naar de dagelijkse realiteit van campussen en studenten.
Jef Geuens, docent aan KdG Hogeschool, benadrukte hoe de campagne ook internationaal weerklank krijgt. Via uitwisselingen en samenwerking met partners in onder meer Zuid-Afrika, Suriname en andere landen merkt hij dat er veel interesse is voor de manier waarop Antwerpse kennisinstellingen samen rond deze thematiek werken.
Merel Tuteleers, studente aan AP Hogeschool, bracht het gesprek dan weer heel concreet terug naar de campus. Voor haar is het belangrijk dat studenten niet alleen campagnebeelden zien, maar ook actief betrokken worden bij hoe een initiatief als United* vorm krijgt.
Ze gaf aan dat er bij studenten zeker bereidheid is om mee te bouwen, maar dat die betrokkenheid nog sterker kan.
Dat is meteen ook een duidelijke suggestie voor de toekomst: wie wil dat een campagne echt leeft op campus, moet studenten niet alleen aanspreken, maar ook mee laten sturen.
Optimisme als werkwoord
“Misschien wel het sterkste gevoel dat aan het einde van het gesprek bleef hangen, was niet zozeer hoop, maar optimisme.
Dat optimisme werd door zowel Lien Van de Kelder als Herman Van Goethem benoemd als een noodzakelijke houding in een tijd van toenemende polarisatie. Niet omdat er geen reden tot bezorgdheid zou zijn. We mogen niet naïef zijn, want rechten, taal en ruimte staan onder druk. Maar er is een lange weg afgelegd, en het ingeslagen pad is onomkeerbaar. Al is dat met ups and downs”
Geen eindpunt, maar een begin
De eerste United*-tafel was dan ook geen eindpunt, maar een aftrap. De bedoeling is dat de tafel de komende maanden verder reist langs organisaties, instellingen en nieuwe gesprekken. Niet alleen om de campagne zichtbaar te houden, maar ook om intern en extern verder aan agenda-setting te doen.
Met andere woorden: de vlaggen wapperen, de campagne loopt, maar het echte werk begint pas wanneer gesprekken als deze ook doorwerken in beleid, onderwijspraktijk, onderzoek, cultuur en dagelijkse omgang.
De komende weken loopt United* verder op en rond de Antwerpse campussen met filmvertoningen, talks, ontmoetingen, een caféavond en deelname aan Brussels Pride.
Meer info over het programma:
www.auha.be/united
