Onderwijs

Afwijkende toelating Hoger Onderwijs

Afwijkende toelatingsvoorwaarden

Het flexibiliseringsdecreet voorziet in de mogelijkheid om afwijking te verkrijgen van de algemene toelatingsvoorwaarden tot het hoger onderwijs. Hieronder vind je de betreffende artikels m.b.t. de toegang tot de bachelor, de eerste stap in een carrière in het hoger onderwijs.

De AUHA heeft nog geen overkoepelend reglement hierover. Dit betekent dat de bevoegdheid tot toelating bij de instellingen ligt. De voorwaarden liggen beschreven in de onderwijsregeling van elke instelling, doorgaans terug te vinden op hun website. Meer info kan bekomen worden via de verantwoordelijken studentenzaken.

Art. 9. 
Als algemene toelatingsvoorwaarden voor een bachelorsopleiding gelden : 
1° een diploma van het secundair onderwijs; 
2° een diploma van het hoger onderwijs van het korte type met volledig leerplan; 
3° een diploma van het hoger onderwijs voor sociale promotie, met uitzondering van het Getuigschrift Pedagogische Bekwaamheid, of 
4° een studiebewijs dat krachtens een wettelijke norm, een Europese richtlijn of een internationale overeenkomst als gelijkwaardig met één van de voorgaande diploma’s wordt erkend. […] 
[Het instellingsbestuur kan personen toelaten die in een land buiten de Europese Unie een diploma of certificaat hebben behaald dat niet als gelijkwaardig is erkend zoals bepaald in punt 4° van lid 1. Dit kan enkel op voorwaarde dat dit document toegang verleent tot een bacheloropleiding in het land waar het is uitgereikt die vergelijkbaar is met een Vlaamse bacheloropleiding én op voorwaarde dat aan de authenticiteitcontrole van de betreffende diploma’s of certificaten is voldaan, voor zover door de Vlaamse overheid maatregelen zijn uitgevaardigd.]

Decr. 22-6-2007

Art. 10. 
§ 1. Het instellingsbestuur bepaalt [in de onderwijsregeling] de afwijkende toelatingsvoorwaarden op grond waarvan personen die niet aan de in artikel 9 bedoelde voorwaarden voldoen, ingeschreven kunnen worden voor een bachelorsopleiding. 
De afwijkende toelatingsvoorwaarden kunnen enkel rekening houden met volgende elementen : 
1° humanitaire redenen; 
2° medische, psychische of sociale redenen; 
3° het algemeen niveau van de kandidaat, getoetst op de door het instellingsbestuur bepaalde wijze. Het instellingsbestuur kan deze toetsing opdragen aan een in artikel 38 bedoelde validerende instantie. Het instellingsbestuur kan op grond van de toetsing de inschrijving afhankelijk maken van het met succes voltooien van een voorbereidingsprogramma. 

§ 2. [In het licht van het noodzakelijke evenwicht tussen de reglementen van de verschillende instellingen stemt het instellingsbestuur zijn afwijkende toelatingsvoorwaarden af op de algemene voorschriften inzake afwijkende toelatingsvoorwaarden die de associatie in een reglement heeft opgenomen. Deze laatste bepaling geldt niet voor het bestuur van een instelling die niet tot een associatie behoort.]

[§ 3. Bij wijze van overgangsmaatregel blijven de afwijkende toelatingsvoorwaarden opgenomen in de bestaande reglementen van de instellingen van toepassing tot de goedkeuring van het reglement van de associatie zoals bepaald in § 2.]

Bachelors

Procedure Afwijkende Toelating (pAT)

De afwijkende toelating is een uitzondering op de regel. De kandidaten worden daarom, voorafgaand aan de pAT, in de eerste plaats gemotiveerd om het diploma secundair onderwijs te halen via één van de verschillende mogelijkheden, o.m.:
– als reguliere leerling in het leerplichtonderwijs;
– via het secundair volwassenenonderwijs (centra voor volwassenenonderwijs);
– via de Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap (zelfstandig of onder begeleiding);
– in het systeem ‘diploma secundair via Leren en Werken’ in het Deeltijds Beroepssecundair onderwijs (de diplomaklas) of bij Syntra.

De eerstvolgende informatiesessie heeft plaats op zaterdag 7 september 2019 om 10 uur. Vooraf inschrijven is noodzakelijk. 

Zinvolle alternatieven

De afwijkende toelating is een uitzondering op de regel. De kandidaten worden daarom, voorafgaand aan de pAT, in de eerste plaats gemotiveerd om het diploma secundair onderwijs te halen via één van de verschillende mogelijkheden: 
–     als reguliere leerling in het leerplichtonderwijs; 
–     via het secundair volwassenenonderwijs (centra voor volwassenenonderwijs): het secundair volwassenenonderwijs is een modulair systeem van algemene vorming in dag- of avondonderwijs. Bij de start wordt eerst een oriënterende proef afgenomen. De centra richten zelf de examens in en reiken het diploma S.O. uit. Wie het diploma behaalt, krijgt het inschrijvingsgeld terugbetaald van de overheid. Wat is nieuw?
Zie ook www.Prezi_infosessie
 en www.onderwijskiezer.be (Geen diploma? Wat nu?)
–     via de Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap, de zgn. ‘middenjury’: zelfstandig of via de vzw Tabora (o.a. vestigingsplaats Italiëlei Antwerpen) die jongeren en volwassenen begeleidt om op kortere tijd, het diploma te behalen. Er zijn ook formules voor werkenden. De werking van de examencommissie voor het voltijds secundair onderwijs is vanaf 1 oktober 2012 beter georganiseerd: een betere dienstverlening bij inschrijving met onder meer een verplicht te volgen infosessie en een flexibele werking om examens voor te bereiden en te plannen. 
–     in het systeem ‘diploma secundair via Leren en Werken’ in het Deeltijds Beroepssecundair onderwijs (de diplomaklas) of bij Syntra. Je moet hiervoor wel in het bezit zijn van een getuigschrift van de tweede graad van het secundair onderwijs. 

Voor meer voor de hand liggende wegen om een diploma secundair onderwijs te halen en zo toegang te krijgen tot het hoger onderwijs kun je je informeren bij de hoger onderwijsinstellingen van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen of bij 

www.onderwijskiezer.be
www.wordwatjewil.be
www.ikleerbij.be

Er zijn verschillende  opleidingsmogelijkheden (waaronder ook nieuwe) in het kader van levenslang en levensbreed leren zonder toelatingsvoorwaarde diploma secundair onderwijs
– verschillende soorten opleidingen in het ‘Volwassenenonderwijs’ aangeboden door diverse organisaties. Met uitzondering van de opleidingen van het hoger beroepsonderwijs en de specifieke lerarenopleiding is geen enkele voorkennis vereist om in de aanvangsmodule van een opleiding of een niet-sequentiële module in te schrijven 
– een bacheloropleiding aan de Open Universiteit www.Bachelor_OpenUniversiteit_NL
– ondernemers opleidingen en andere opleidingen bij het Vlaams Agentschap voor Ondernemersopleiding, Syntra-Vlaanderen 
– opleidingen die zich richten op de arbeidsmarkt aangeboden door de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB). 
– een ruim aanbod van cursussen van sociaal-culturele organisaties in Vlaanderen: worden gebundeld aangeboden door het Steunpunt voor Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk (SoCius)

Concept en methode

De Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen verbindt in de pAT expliciet de elementen toelating en studieadvies. Als argumentering hiervoor wordt verwezen naar de vaststelling dat tot op vandaag elke aanvraag voor toelating, een aanvraag voor een specifieke opleiding is. Daarenboven is er de overtuiging dat een beoordeling van het potentieel van de kandidaat in algemene zin slechts betekenisvol kan gebeuren mits dit gekaderd wordt in een opleidingscontext en aangevuld met een studieoriëntatie. 

Aard van de toelating
Via de procedure afwijkende toelatingsvoorwaarden kunnen kandidaten toegelaten worden tot het hoger onderwijs. De toelating is een algemene toelating met opleidingsperspectief, d.w.z. met een opleidingsspecifieke oriëntering. Om de slaagkansen op een hoger onderwijstraject te kunnen inschatten wordt de context van de beoogde opleiding daarom als aanvullend kader voor de beoordeling gehanteerd.

Methodiek
In de pAT worden de kansen op succes van een kandidaat voor een opleiding hoger onderwijs op het ‘algemeen niveau van de kandidaat’ beoordeeld. Dit gebeurt niet door het evalueren van de eindtermen secundair onderwijs, noch het systematisch toetsen van de begincompetenties van een specifieke opleiding, maar door het beoordelen van het potentieel van de kandidaat vanuit een opleidingsperspectief. Concreet wordt dit gerealiseerd door de combinatie van een beoordeling ‘algemeen niveau’ met een ‘opleidingsgeoriënteerde’ beoordeling’. Richtinggevend hierin is het advies[1] van de Raad Hoger Onderwijs van de Vlaamse Onderwijsraad m.b.t. het instapprofiel van de student hoger onderwijs.

Beoordeling algemeen niveau

De beoordeling van het algemeen niveau peilt naar generieke competenties voor het hoger onderwijs. Elementen daarin zijn o.m. 
–     informatieverwerving en –verwerking; 
–     analyseren, diagnosticeren en formuleren. Het resultaat van deze beoordeling wordt afgezet t.o.v. een predictieve normering m.b.t. het potentieel voor hoger onderwijs.

Beoordeling opleidingsperspectief
Het opzet van de opleidingsgeoriënteerde evaluatie is drieledig: 
1    een context bieden voor de beoordeling algemeen niveau, in het bijzonder met betrekking tot leercompetenties;
2    het door de kandidaat vooropgezette opleidingsperspectief evalueren;
3    een studieoriënteringsadvies voor de kandidaat formuleren. 
Deze beoordeling bestaat uit de evaluatie van een studieoriënteringsdossier waarin de kandidaat op een geargumenteerde en persoonlijke wijze het studiekeuzeproces en de visie op de (onderwijs)loopbaan expliciteert. De structuur van dit dossier wordt als een sjabloon (o.m. elektronisch) aangeboden. 

[1] Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs. Vlaamse Onderwijsraad – Raad Hoger Onderwijs. 12 juni 2012. (http://www.vlor.be/sites/www.vlor.be/files/rho-rho-adv-010.pdf) 

Validerende instantie
De procedure verloopt conform een algemeen reglement van de associatie. De instellingen passen hun procedure daarop aan. De associatie is de validerende instantie.

Plaats van de beoordeling

De effectieve uitwerking (beoordeling en beslissing) gebeurt op het niveau van de instelling en conform het reglement van de associatie, al dan niet gedelegeerd naar een faculteit, departement of opleiding. 

Geldigheid van de toelating

De toelating op basis van afwijkende toelatingsvoorwaarden blijft minimaal vijf jaar geldig. De toelating is ook overdraagbaar naar een andere instelling van de associatie. 

Kostprijs
De pAT is kosteloos.

Toelatingsvoorwaarden

De procedure afwijkende toelatingsvoorwaarden (pAT) regelt de wijze om binnen de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen op decretaal bepaalde gronden zonder diploma secundair onderwijs, het hoger onderwijs aan te vatten. Vanuit humanitaire, psychische, medische of sociale redenen kan een kandidaat worden toegelaten. Het niet succesvol afsluiten van het secundair onderwijs is geen voldoende reden. Om het algemeen niveau te kunnen inschatten wordt er voor gekozen elke aanvraag gekaderd te zien in een geargumenteerde en persoonlijke visie van de kandidaat op zijn (onderwijs)loopbaan.

Wie komt in aanmerking voor deze procedure? 
Deze procedure richt zich tot kandidaat-studenten die niet in het bezit zijn van een diploma of getuigschrift dat toelating verleent tot het hoger onderwijs, zoals decretaal bepaald. Om in aanmerking te komen voor deze toelatingsprocedure moet de kandidaat voldoen aan de beide voorwaarden zoals opgesomd hieronder.
1 Leeftijdscriterium: de kandidaat zal de leeftijd van 21 jaar bereikt hebben op 31 december van het eerstvolgende academisch jaar. 
2 De kandidaat behoort tot één van onderstaande categorieën:

– De kandidaat heeft de nationaliteit van een EER-land (Europese Economische Ruimte) of Zwitserland.
– De kandidaat heeft een verblijfsrecht van onbepaalde duur in België.
– De kandidaat is een erkend slachtoffer van mensenhandel.
– De kandidaat heeft een verblijfsrecht als student voor bepaalde duur (subsidiaire bescherming).
– De kandidaat verblijft al een onafgebroken periode van 12 maanden wettig in België (werd niet verleend om Hoger Onderwijs te volgen of te werken, noch in afwachting van uitspraak asielprocedure).
– De kandidaat is een erkend vluchteling. 

In het volgende welomschreven geval kan er voor kandidaten afgeweken worden van het leeftijdscriterium. Wie zijn uitzonderlijke begaafdheid of virtuositeit in de muziek bewijst, wordt ongeacht de leeftijd toegelaten tot de bijzondere procedure voor virtuozen in de muziek.

Erkende vluchtelingen die een diploma secundair onderwijs hebben behaald maar dit door de omstandigheden niet kunnen voorleggen, kunnen op basis van degelijke alternatieve bewijsstukken toelating krijgen in de hoger onderwijsinstelling zelf, ongeacht hun leeftijd. 

Deze procedure vervangt in voorkomend geval de diplomavereisten voor toegang tot het hoger onderwijs. De procedure doet geen afbreuk aan de decretaal voorziene taalvereisten noch andere bijkomende eisen zoals (artistieke) toelatingsproef e.d.

Een kandidaat kan slechts een maal per academiejaar deelnemen aan de procedure.

Kandidaten in het bezit van een bewijs van toelating uit een andere instelling
Wie elders al toegelaten is (andere instelling) kan zich rechtstreeks melden bij de instellingsverantwoordelijke. Deze onderzoekt de overdraagbaarheid. 

Informatiesessies
De kandidaten worden ingeleid in de procedure afwijkende toelatingsvoorwaarden via een informatiesessie georganiseerd door de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen en de instellingen. Daarbij is er aandacht voor de verschillende mogelijkheden tot het verwerven van een toelating tot het hoger onderwijs. Voor wie opteert voor de procedure afwijkende toelatingsvoorwaarden is er informatie over de elementen in de beoordeling en de wijze waarop men het studieoriënteringsdossier kan aanpakken. 

De eerstvolgende informatiesessie heeft plaats te Antwerpen op zaterdag 14 maart 2020 om 10 uur. Vooraf inschrijven voor de informatiesessie is noodzakelijk en kan vanaf 6 januari 2020. 

De vorige informatiesessie vond plaats op 7 september 2019. U vindt de presentatie hier

 

> inschrijvingsformulier informatiesessie procedure afwijkende toelatingsvoorwaarden
Verloop

Het is belangrijk dat je als kandidaat tijdig aan de procedure begint zodat je tegen de start van het academiejaar of het tweede semester het hele traject hebt afgewerkt. 

STAP 1: Informeer jezelf
(Informatieve fase | introductie | begeleiding)

– Ga op zoek naar informatie over verder studeren. De instellingen voor hoger onderwijs voorzien in een degelijke informatieve inbreng via hun website over de algemene toelatingsvoorwaarden, de alternatieven voor een diploma secundair buiten het leerplichtonderwijs en de afwijkende toelatingsvoorwaarden. Ook wordt voorzien in verwijzing naar (eigen) instrumenten voor studieoriëntering of andere centra voor studiekeuzebegeleiding.
– Ga na welke mogelijkheden er bestaan om een diploma secundair onderwijs te behalen. En er zijn ook mogelijkheden om verder te studeren zonder diploma secundair onderwijs
– Een gezamenlijk informatiemoment voor alle kandidaten over de procedure en de alternatieven wordt voorzien. Daarbij is er bijzondere aandacht voor de twee elementen uit de beoordeling en de wijze waarop men het studieoriënteringsdossier kan aanpakken. Schrijf je in voor dit informatiemoment.
 De begeleiding beperkt zich tot de gezamenlijke introductie. Kandidaten worden in de aanmaak van het studieoriënteringsdossier uitsluitend ondersteund via een sjabloon met gerichte vragen. Je bent als kandidaat persoonlijk verantwoordelijk voor de samenstelling en de volledigheid ervan.

STAP 2: denk je over voldoende startcompetenties te beschikken en voldoe je aan de toelatingsvoorwaarden tot de procedure afwijkende toelating 
(Inschrijving in de procedure vanaf 1 tot en met 30 april en vanaf 1 tot en met 31 oktober)

– Vul het studieoriënterinsgdossier in.
– Schrijf je in via het inschrijvingsformulier en voeg je studieorienteringsdossier toe met de nodige attesten.
– Je krijgt een bevestiging van je inschrijving met een uitnodiging voor deelname aan een test. 
Inschrijven kan vanaf het informatiemoment tot (kort) voor de start van het beoordelingsgedeelte. Het indienen van het studieoriënteringsdossier maakt deel uit van de inschrijving.

STAP 3: je neemt deel aan een test die je algemeen niveau beoordeelt 
(Beoordeling algemeen niveau)

Deze test wordt op vastgelegde momenten groepsgewijze aangeboden. Voorafgaandelijke inschrijving (zie stap 2) is noodzakelijk. De kandidaat meldt zich op het afgesproken moment aan.

STAP 4: de beoordelingscommissie beoordeelt jouw studieoriënteringsdossier en de resultaten van de test algemeen niveau 
(Beoordeling studieoriënteringsdossier | Beslissing)

– Deze beoordeling sluit aan op de toets ‘algemeen niveau’. Het element ‘opleidingsperspectief’ wordt daarin geëvalueerd door een beoordelingscommissie van drie personen waarvan minstens één verwant is aan het studiedomein dat door de kandidaat in zijn dossier is aangebracht. 
– De beoordeling gebeurt op dossier. De beoordelingscommissie kan een gesprek met de kandidaat organiseren.
– Tussen de uiterste datum van registratie en de beslissing over de toelating liggen maximaal 8 weken. Je wordt per brief en per mail op de hoogte gebracht van de beslissing. Een positieve beslissing resulteert in een toelatingsbewijs.

STAP 5: Als je de toelating krijgt om te starten meld je je met je toelatingsbewijs aan bij de inschrijvingsdienst van de gekozen hoger onderwijsinstelling.  

Bij verdere vragen kan je terecht bij de verantwoordelijken van elke instelling

Timing
Voor het verloop van de pAT werd een tijdschema vastgelegd met minimale en maximale termijnen. 
Per academiejaar worden er twee procedures voorzien: 
– een najaarsprocedure die toegang geeft het tweede semester van het lopende academiejaar;
– een voorjaarsprocedure die toegang geeft tot het eerste semester van het aansluitende academiejaar.

Inschrijven voor de najaarsprocedure kan van 1 tot en met 31 oktober.
Inschrijven voor de voorjaarsprocedure kan van 1 tot en met 30 april.

Een schematisch overzicht van de gehanteerde termijnen kan gedownload worden. 

Jaarlijks wordt in functie van deze procedures ook een informatiesessie georganiseerd. Deze worden tijdig via deze website aangekondigd. 

Studie- en Oriënteringsdossier (SOD)
Naast de beoordeling van het algemeen niveau van de kandidaat (aan de hand van een genormeerde test op een vastgelegd moment) wordt in de pAT ook het opleidingsperspectief van de kandidaat beoordeeld. 

Beoordeling opleidingsperspectief
Het opzet van de opleidingsgeoriënteerde evaluatie is drieledig: 
1    Een context bieden voor de beoordeling algemeen niveau, in het bijzonder met betrekking tot leercompetenties.
2    Het door de kandidaat vooropgezette opleidingsperspectief evalueren.
3    Een studieoriënteringsadvies voor de kandidaat formuleren. 
Deze beoordeling bestaat uit de evaluatie van een studieorienteringsdossier waarin de kandidaat zelfstandig op een geargumenteerde en persoonlijke wijze het studiekeuzeproces en de visie op de (onderwijs)loopbaan expliciteert. De structuur van dit dossier wordt als een sjabloon (elektronisch) aangeboden. 
Het nauwkeurig invullen van het dossier en het verzamelen van de benodigde bijhorende documenten kan behoorlijk wat tijd vragen. Onderschat dit niet. 

Delen in het SOD
1 Persoonsgegevens
2 Studieoriëntering
3 Arbeidsloopbaan
3.1 Werkervaring
3.2 Andere activiteiten
3.3 Reflectie op je arbeidsloopbaan
4 Onderwijs en vorming
4.1 Secundair onderwijs
4.2 Reflectie op je secundair onderwijs
4.3 Bijkomende opleidingen en vorming
4.4 Reflectie op je bijkomende opleidingen en vorming
5 ICT-vaardigheden
6 Taalkennis
7 Lijst bijgevoegde documenten

Een belangrijk onderdeel van het SOD is de persoonlijke reflectie op je loopbaan m.b.t. arbeid, onderwijs en vorming. Let op om ook steeds de documenten waarnaar je verwijst (getuigschriften, attesten, diploma’s…) toe te voegen aan het SOD.

Het SOD wordt door de kandidaat elektronisch ingevuld en bij de inschrijving gevoegd. Zonder SOD is de inschrijving niet volledig. 

Elektronisch dossier
Het studieorienteringsdossier is een MS word-sjabloon dat gedownload kan worden. Het sjabloon bevat macro’s en knoppen die enkel in windows functioneren. Er is (nog) geen versie voor Mac gebruikers. Bij het openen is het mogelijke dat je eerst de knop ‘Bewerken inschakelen’ moet klikken om rechtstreeks in het gedownloade document te kunnen werken. Aansluitend moet de activatie van die macro’s bevestigd worden door de knop knop ‘inhoud inschakelen’ aan te klikken. Bewaar het document met je naam en voornaam om het te kunnen doorsturen.

Bijkomende informatie die kan helpen bij het maken van een goede studiekeuze:
> Backx, S. & Baets, R. (2011). Kijk op kiezen. Een stappenplan voor studie- en beroepskeuze. Antwerpen: Uitgeverij UPA. (Werkboek om individueel mee aan de slag te gaan.)
www.uantwerpen.be/aandeslag (online platform met info en zelftests voor wie een academische bachelor wenst te volgen)

Reglement

De procedure afwijkende toelatingsvoorwaarden wordt georganiseerd vanuit een associatiereglement, goedgekeurd door de verschillende instanties van de deelnemende instellingen voor hoger onderwijs en de Raad van Bestuur van de associatie. 

> pAT | Reglement

Vragen

Info en contact

AUHA (Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen)
Middelheimlaan 1, 2020 Antwerpen
T 03 265 30 56
E pat@auha.be

Instellingsverantwoordelijken voor de procedure afwijkende toelatingsvoorwaarden (pAT)

AP (Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
  Kris Van Elsen
  Lange Nieuwstraat 101, 2000 Antwerpen
  T 03 220 58 21
  E kris.vanelsen@ap.be
  www.ap.be

Hogere Zeevaartschool
  Bea Wauters
  Noordkasteel Oost 6, 2030 Antwerpen
  T 03 205 64 36
  E bea.wauters@hzs.be
  www.hzs.be

Karel de Grote Hogeschool
  Kim Buermans
  Brusselstraat 45, 2018 Antwerpen
  T 03 613 14 27
  E admission@kdg.be
  www.kdg.be

Universiteit Antwerpen
  Ann Coene
  T 03 265 36 09
  E Ann.Coene@uantwerpen.be
  www.uantwerpen.be

Graduaten

Volgt academiejaar 2019-2020.